Bronnen & wetenschappelijke onderbouwing

Bruxisme is een herhaalde kaakspier-activiteit, gekenmerkt door klemmen of knarsen van de tanden. Het wordt onderverdeeld in slaapbruxisme en wakker-bruxisme.

Bron: Lobbezoo F. et al. (2018), International consensus on the assessment of bruxism, Journal of Oral Rehabilitation 45(11). PubMed

De prevalentie van slaapbruxisme bij volwassenen ligt tussen de 8 en 31%, afhankelijk van de meetmethode. Wakker-bruxisme komt voor bij 22-30% van de volwassenen.

Bron: Manfredini D. et al. (2013), Epidemiology of bruxism in adults: a systematic review, Journal of Orofacial Pain 27(2). PubMed

Psychosociale factoren, stress, angst, perfectionisme, verhogen het risico op bruxisme significant. Mensen met hogere stressniveaus rapporteren vaker tandenknarsen.

Bron: Manfredini & Lobbezoo (2009), Role of psychosocial factors in the etiology of bruxism, Journal of Orofacial Pain 23(2). PubMed

Slaapbruxisme is geassocieerd met micro-arousals (korte wakkermomenten in slaap), snurken en mild verhoogd risico op slaapapnoe.

Bron: Lavigne G. et al. (2008), Bruxism physiology and pathology: an overview, Journal of Oral Rehabilitation 35(7). PubMed

Erfelijkheid speelt mee: studies bij tweelingen tonen dat 40-50% van de variatie in slaapbruxisme genetisch verklaarbaar is.

Bron: Rintakoski K. et al. (2012), Genetic factors account for half of the phenotypic variance in liability to sleep-related bruxism in young adults. PubMed

Roken, alcohol en cafeïne verhogen het risico op bruxisme. Rokers hebben ongeveer twee keer zoveel kans op slaapbruxisme.

Bron: Bertazzo-Silveira E. et al. (2016), Association between sleep bruxism and alcohol, caffeine, tobacco, and drug abuse, Journal of the American Dental Association 147(11). PubMed

Myofasciale triggerpoints in de kauw- en nekspieren kunnen pijn doorgeven naar tanden, slapen, oor en gezicht, zonder dat er iets met het gebit zelf mis is.

Bron: Simons, Travell & Simons (1999), Travell & Simons’ Myofascial Pain and Dysfunction: The Trigger Point Manual. Standaard naslagwerk in de fysiotherapie.

Manueeltherapie en triggerpoint-massage van de masseter en temporalis verminderen pijn bij mensen met TMD (temporomandibulaire klachten).

Bron: Calixtre L. et al. (2015), Manual therapy for the management of pain and limited range of motion in subjects with signs and symptoms of temporomandibular disorder: a systematic review, Journal of Oral Rehabilitation 42(11). PubMed

Een bitje (occlusal splint) vermindert tandschade en kan klachten verminderen, maar lost de oorzaak van het knarsen niet op.

Bron: Macedo C. et al. (2007), Occlusal splints for treating sleep bruxism, Cochrane Database of Systematic Reviews. PubMed

Ontspanning, biofeedback en cognitieve gedragstherapie verminderen wakker-bruxisme en kunnen ook ’s nachts een positief effect hebben.

Bron: Manfredini D. et al. (2015), Management of sleep bruxism in adults: a qualitative systematic literature review, Journal of Oral Rehabilitation 42(11). PubMed

Vagusstimulatie (zoals via de nervus vagus achter het oor) activeert het parasympathische zenuwstelsel en kan stress en spierspanning verminderen.

Bron: Breit S. et al. (2018), Vagus nerve as modulator of the brain-gut axis in psychiatric and inflammatory disorders, Frontiers in Psychiatry 9:44. PubMed

Hypnotherapie en mindfulness tonen positieve effecten bij vermindering van bruxisme-gerelateerde spanning, vooral bij mensen met sterk verband tussen stress en klachten.

Bron: Pintado-Ocampo et al. (2024), Hypnosis-based interventions for bruxism management: a systematic review. PubMed

Voor algemene patiëntinformatie zijn betrouwbare Nederlandse bronnen:

• Allesoverhetgebit.nl, KNMT, beroepsvereniging tandartsen
• Thuisarts.nl, Nederlands Huisartsen Genootschap
• Dentalinfo.nl