KORTE SAMENVATTING
Een klikkende kaak komt voor bij ongeveer een derde van de mensen en is meestal niet ernstig. Het klikgeluid komt door een verstoorde beweging van het kaakgewricht (TMJ). Het wordt zorgelijk bij pijn, blokkades of als het knarsen veroorzaakt. Eerste stappen: niet wijd openen, geen kauwgom, kaakontspanning. Bij aanhoudende klachten: kaakfysio of gnatholoog.
Hoor of voel je een klik in je kaak als je je mond opent of sluit? Soms ook een knappend geluid? Welkom in een grote club: ongeveer een op de drie mensen heeft een klikkende kaak. In de meeste gevallen is het onschuldig. Maar niet altijd. Hier lees je wanneer het meelopen op moet, wat je zelf kunt doen, en wanneer professionele hulp slim is.
Wat is een klikkende kaak eigenlijk?
Je kaakgewricht (TMJ, temporomandibulair gewricht) is een complex scharnier. Tussen de bot-uiteinden zit een schijfje (de discus articularis) dat de beweging soepel houdt. Wanneer dat schijfje uit positie raakt, dan klikt, knapt of plopt het terug op zijn plek tijdens het openen of sluiten van je mond. Vandaar het geluid.
Wanneer is een klik onschuldig?
Klikken zonder pijn, zonder blokkades, en zonder dat het verergert? Vaak geen reden tot zorg. Veel mensen klikken al jaren zonder gevolgen. Wel slim om niet voortdurend hard te kauwen of erg wijd te openen, want dat kan de slijtage versnellen.
Wanneer is een klik wél een signaal?
- De klik gaat gepaard met pijn (in de kaak, oor, slaap of nek)
- Je kaak blokkeert soms, je kunt ‘m niet zomaar openen of sluiten
- De klik wordt luider, frequenter of pijnlijker
- Je hebt naast de klik ook hoofdpijn ’s ochtends
- Je merkt dat je ’s nachts knarst of klemt
Twee of meer hiervan? Dat is signaal om met een professional te praten. Het kaakgewricht kan namelijk degenereren als het langdurig verkeerd belast wordt.
Wat je zelf vandaag kunt doen
- Niet wijd openen: bij gapen plaats je je vuist tegen je kin om de opening te beperken. Klinkt gek, helpt enorm.
- Geen kauwgom, geen harde noten: geef je gewricht rust. Zacht eten zoveel mogelijk.
- Zachte zelfmassage van de masseter en temporalis. Druk niet hard, geen forceren.
- Bewuste kaakontspanning overdag: tong tegen je gehemelte, tanden uit elkaar, lippen dicht. Default-stand voor je kaak.
- Slaaphouding: niet op je buik met je gezicht in het kussen, dat draait je kaak.
Wanneer naar wie
- Tandarts: bij vermoeden van bruxisme of opvallende slijtage. Begin hier als je twijfelt.
- Kaakfysiotherapeut: bij pijn, beperkte beweging of als zelfhulp na 4 weken geen verschil maakt. Specialiteit voor TMJ-klachten.
- Gnatholoog: tandarts gespecialiseerd in het kaakgewricht. Bij complexere casussen of als kaakfysio onvoldoende effect heeft.
- Huisarts: bij plotselinge blokkade, ernstige pijn, of als je niet weet bij wie je moet zijn.
RELATIE MET KNARSEN
Klik en knars gaan vaak hand in hand.
Als je naast klikken ook knarst, dan versterken ze elkaar. Het bitje beschermt je tanden maar lost de overbelasting van je gewricht niet op. Daarvoor heb je een bredere aanpak nodig.
Bekijk het e-book →