KORTE SAMENVATTING
Een klikkende kaak komt voor bij ongeveer een derde van de mensen en is meestal niet ernstig. Het klikgeluid komt door een verstoorde beweging van het kaakgewricht (TMJ). Het wordt zorgelijk bij pijn, blokkades of als het knarsen veroorzaakt. Eerste stappen niet wijd openen, geen kauwgom kaakontspanning. Bij aanhoudende klachten, schakel een kaakfysiotherapeut of gnatholoog in.
Hoor of voel je een klik in je kaak als je je mond opent of sluit? Soms ook een knappend geluid? Welkom in een grote club, ongeveer een op de drie mensen heeft een klikkende kaak. In de meeste gevallen is het onschuldig. Maar niet altijd. Hier lees je wanneer je moet oppassen, wat je zelf kunt doen en wanneer professionele hulp slim is.
Wat is een klikkende kaak eigenlijk?
Je kaakgewricht (TMJ, temporomandibulair gewricht) is een complex scharnier. Tussen de bot-uiteinden zit een schijfje (de discus articularis) dat de beweging soepel houdt. Wanneer dat schijfje uit positie raakt dan klikt, knapt of plopt het terug op zijn plek tijdens het openen of sluiten van je mond. Vandaar het geluid.
Wanneer is een klik onschuldig?
Klikken zonder pijn, zonder blokkades en zonder dat het verergert? Vaak geen reden tot zorg. Veel mensen klikken al jaren zonder gevolgen. Wel slim om niet voortdurend hard te kauwen of erg wijd je mond te openen want dat kan de slijtage versnellen.
Wanneer is een klik wél een signaal?
- De klik gaat gepaard met pijn (in de kaak, oor, slaap of nek)
- Je kaak blokkeert soms, je kunt hem niet zomaar openen of sluiten
- De klik wordt luider, frequenter of pijnlijker
- Je hebt naast de klik ook hoofdpijn ’s ochtends
- Je merkt dat je ’s nachts knarst of klemt
Twee of meer hiervan? Dat is signaal om met een professional te praten. Het kaakgewricht kan namelijk degenereren als het langdurig verkeerd belast wordt.
Wat je zelf vandaag kunt doen
- Niet wijd openen: bij gapen plaats je je vuist tegen je kin om de opening te beperken. Klinkt gek maar helpt enorm.
- Geen kauwgom en harde dingen eten: geef je gewricht rust. Zacht eten zoveel mogelijk.
- Zachte zelfmassage van je kaakspieren: druk niet te hard en niets forceren.
- Bewuste kaakontspanning overdag: tong zacht tegen je gehemelte, tanden van elkaar en je lippen zachtjes dicht. Dit is de basis stand voor je kaak.
- Slaaphouding: niet op je buik met je gezicht in het kussen of met je handen onder je wangen.
Wanneer naar wie
- Tandarts: bij vermoeden van bruxisme (knarsen of klemmen) of opvallende slijtage. Begin hier als je twijfelt.
- Kaakfysiotherapeut: bij pijn, beperkte beweging of als zelfhulp na 4 weken geen verschil maakt.
- Gnatholoog: tandarts gespecialiseerd in het kaakgewricht. Bij complexere casussen of als kaakfysiotherapeut onvoldoende effect heeft.
- Huisarts: bij plotselinge blokkade, ernstige pijn of als je niet weet bij wie je moet zijn.
RELATIE MET KNARSEN
Klikken en knarsen gaan vaak hand in hand.
Als je naast klikken ook knarst dan versterken ze elkaar. Een opbeetplaat/bitje beschermt je tanden maar lost de overbelasting van je gewricht niet op. Daarvoor heb je een bredere aanpak nodig.
Bekijk het e-book →VEELGESTELDE VRAGEN
Is een klikkende kaak gevaarlijk?
Meestal niet. Ongeveer een op de drie mensen heeft een klikkende kaak zonder verdere klachten. Het wordt pas een signaal bij pijn, blokkades of als het knarsen veroorzaakt.
Wanneer moet ik met een klikkende kaak naar een professional?
Zoek hulp bij pijn in je kaak, oor of nek, als je kaak soms blokkeert of als de klik luider en pijnlijker wordt. Twee of meer van deze signalen is een reden om naar een kaakfysiotherapeut of gnatholoog te gaan.
Helpt een bitje tegen een klikkende kaak?
Een bitje beschermt je tanden tegen knarsen maar lost de overbelasting van je kaakgewricht zelf niet op. Daarvoor heb je een bredere aanpak nodig, bijvoorbeeld kaakontspanning en zachte zelfmassage.